Als ik niet in mijn rol van papa zit, werk ik vaak met kinderen. Van verschillende leeftijden. Al heel wat jaren. Maar dít is nieuw. En het maakt me even boos als droevig.
Ik wandel door het lokaal, kijk op het werk van de kinderen. Ze tonen op papier waar ze van dromen. Wat hun leven waardevol zou maken. Zinvol. Er zijn zoveel mooie dromen. Doelen om voor te leven of anderen voor te bewonderen. Maar op papier zie ik bij velen alleen grote, vette… eurotekens.
Ik spoel een dag terug. Mijn zoon zit voor een scherm en speelt FIFA, een voetbalsimulatiespel.
- “Geen match vandaag?”, vraag ik.
- “Nee, ik ben nu ook manager van mijn team. Ik probeer goedkope, goede spelers te kopen.”
- “Zodat je ploeg gemakkelijker kan winnen?”
- “Wel, vooral omdat ik ze dan later voor meer geld weer kan verpatsen.”
- “Oh…”
Zonder dat hij het doorheeft, heeft het spel mijn zoon naar een nieuw doel gebracht. Het grote doel is niet langer eer, roem of het publiek plezieren. Maar platte commercie. Geld graaien.
Ik zie dat helaas vaker terugkomen. Kinderen en tieners weten exact hoeveel popartiesten of topsporters verdienen. Online zien ze onevenredig veel erg rijke mensen, die hun geld besteden aan allerlei zinloze, maar prikkelende dingen. “Ik heb al mijn geld gemakkelijk online verdiend. En nu reis ik de wereld rond in een privéjet!” Die boodschap spat net iets te veel van het scherm. Ook bij kinderen.
Kinderen zijn kwetsbaar. Gemakkelijk manipuleerbaar, plooibaar. Ze houden van niet te moeilijke spelletjes en competitie met een duidelijk doel. Zoveel mogelijk geld verdienen, is een simpel doel. Natuurlijk spreekt dat veel kinderen aan.
Terug naar het lokaal. “Ik wil dokter worden”, vertelt een van de kinderen uit mijn groep. “Toen mijn oma klein was, woonde ze in een dorp zonder dokter. Ze werd ziek en kon niet geholpen worden. Daarom stapt ze nu nog altijd moeilijk.”
“En ga je dan alle kinderen in de wereld redden, denk je?”, reageert een ander kind smalend. “Ik word influencer. Op mijn dertigste ben ik miljonair en zit jij ergens, in het zand, wonden dicht te naaien.”
Ik kan wel wenen bij dit antwoord. Ik vind het zo zielig als kinderen niet meer geloven in goedheid. Als ze ‘iets voor een ander doen’ belachelijk vinden. Als ze geloven dat het allemaal om geld draait. Het hele leven één optelsom, dat is zo… arm.
Hoe kunnen we onze kinderen helpen terug rijker te dromen? Misschien kunnen we naast de talrijke verhalen van miljonairs, vooral ook verhalen vertellen van goede, bijzondere, mooie en moedige mensen. Misschien kunnen we die twee uitersten zelfs naast elkaar leggen, proberen vergelijken? Dan kunnen onze kinderen zelf beslissen.
“Kijk naar hun ogen”, zeg ik in de klas. “Zoals wie zou jij écht willen zijn? Kies vrij. Maar kies wel zelf.”
Heb jij ook het gevoel dat kinderen en jongeren meer bezig zijn met geld? Of lijkt dat alleen maar zo? Deel jouw ervaring.